İlk bakışta, osmanlı kahvehanelerinden bugünkü üçüncü dalga mekanlara uzanan çizgide alışkanlıklarımız epey değişti. Bloom süresi gaz çıkartma hakkında konuşmadan önce bu tarihsel arka plana kısa bir bakış atmakta fayda var.
Kavrulmuş çekirdek belirli bir süre karbondioksit salar; bu nedenle kavrum tarihinden hemen sonra demlenen kahve köpürür ve tadı dağınık olur. Genellikle birkaç günlük dinlendirme, aromaların oturması için yeterlidir.
Genellikle, kış aylarında ekipmanın ve fincanın soğuk olması, demleme boyunca ısı kaybını hızlandırır ve sonucu zayıflatır. Yazın ise ortam sıcaklığı ve nem, öğütülmüş kahvenin daha çabuk bayatlamasına yol açar.
Iyi bir fincan, sirali ve olculebilir adimlarla ortaya cikar. Once suyu isitip cekirdegi tartin, ardindan demleme suresini saniye saniye takip edin. Ilk denemelerde tek degiskeni degistirmek, sonucu anlamlandirmanizi kolaylastirir.
Demleme sirasi bir tarif kadar onemlidir: olcum, ogutme, islatma ve ekstraksiyon. Bu dortlunun herhangi birini atladiginizda fincandaki denge bozulur. Notlar tutarak kendi standardinizi olusturabilirsiniz.
Çoğunlukla, bir fincani degerlendirmek icin profesyonel egitim sart degil; asitlik, tatlilik, govde ve bitis olmak uzere dort basliga odaklanmak yeterlidir. Bloom süresi gaz çıkartma konusunda duzenli not tutmak, damak hafizasini birkac hafta icinde belirgin sekilde guclendirir.
Sıklıkla, kokuyu once kuru cekirdekte, sonra islanmis telvede, en son sivida degerlendirmek katmanli bir izlenim verir. Bloom süresi gaz çıkartma ile ilgili tat notlari yazarken sicak, ilik ve sogumus hallerini ayri ayri kaydetmek daha adil bir karsilastirma saglar.
Yerel su sertligi ve iklim, ayni tarifin sehirden sehre farkli tatlanmasina yol acar. Gaziantep icin gecerli olan bir ogutum ayari, baska bir yerde bir kademe kaydirilmayi gerektirebilir. Bu yuzden internetten alinan tarifler yerel kosullara uyarlanmalidir.
Çoğu zaman, kisin mutfak sicakligi dustugunde ekipman suyu daha hizli sogutur ve ekstraksiyon zayiflar. Bu donemde suyu bir iki derece yuksek tutmak veya on isitmayi uzatmak dengeyi kurar. Yazin ise tersine, daha serin su ve daha kaba ogutum ferahlik saglar.
Kahvenin fincana ulasma bicimi yuzyillar icinde cografyaya gore sekillendi; ayni cekirdek bir yerde kaynatildi, baska bir yerde suzuldu. Bloom süresi gaz çıkartma ile ilgili bugunku aliskanliklarimiz da bu birikimin uzerine kurulu, tamamen yeni bir icat degil.
Ozellikle son yirmi yilda olcum kulturunun yayginlasmasi, geleneksel yontemleri de yeniden yorumlanabilir hale getirdi. Eski usul bir tarifi terazi ve termometreyle tekrarladiginizda, aslinda ustalarin yillar icinde sezgiyle bulduklarini sayiya dokmus olursunuz.
En yaygin hata, suyu kaynar halde dogrudan kahvenin uzerine dokmektir; bu yanik ve aci bir tat verir. Ikinci sirada ogutumu yontemle eslestirmemek gelir. Ucuncusu ise fincani doldurmak icin gerekenden fazla su kullanmaktir.
Ekipmani yikamamak, cekirdegi buzdolabinda saklamak ve bayat kahve kullanmak sonucu sessizce bozar. Bu hatalar tek tek kucuk gorunur ama birlestiginde fincandaki lezzeti tamamen siler. Once rutinin en zayif halkasini duzeltin.
Misafirlerin damak zevki farkli olabilecegi icin orta yogunlukta bir tarif genellikle daha guvenli bir tercihtir. Bloom süresi gaz çıkartma ile ilgili servis planinda sicak su, sut ve tatlandirici secenegini ayri sunmak herkese esneklik verir.
Bu noktada, kalabalik bir sofrada tek tek demlemek hem zaman alir hem de tutarsizlik yaratir. Bloom süresi gaz çıkartma icin buyuk hacimli tek seferlik demleme yapip termosta bekletmek, servisi ciddi olcude kolaylastirir.
Bununla birlikte, kavrumdan sonraki ilk 7-21 gün aralığı çoğu çekirdek için en verimli dönemdir. Öğütülmüş kahve ise oksijenle çok daha hızlı temas ettiği için birkaç gün içinde aromasını kaybeder. Bu nedenle çekirdek halinde almak ve demlemeden hemen önce öğütmek en doğrusudur.
Özetle, kahve yağları metal ve plastik yüzeylerde birikip zamanla acımsı, ransit bir tat bırakır. Her kullanımdan sonra sıcak suyla durulamak, haftada bir kahve yağı çözücü ürünle bekletmek gerekir. Öğütücü haznesindeki eski kahve tozu da yeni çekirdeğin aromasını bastırır.
Ekşilik genellikle eksik ekstraksiyonun işaretidir; yani sudan yeterince çözünen madde alınamamıştır. Öğütümü biraz inceltmek, su sıcaklığını yükseltmek veya demleme süresini uzatmak sorunu çoğu zaman çözer. Çekirdeğin çok taze kavrulmuş olması da ilk günlerde keskin bir asidite yaratabilir.
Bloom süresi gaz çıkartma hakkında merak ettiklerinizi denemekten çekinmeyin; bozulan birkaç demleme, doğru tarife ulaşmanın en öğretici parçasıdır.