Demleme Defteri

Kahve Su Oranı: Gramaj Hesabı ve Örnek Tablolar

Aynı kahveyi, aynı öğütücüyle, aynı suyla demleyip bir gün "harika", ertesi gün "su gibi olmuş" demenizin en olası sebebi kaç gram kahveye kaç gram su koyduğunuzu bilmemenizdir. Kahve su oranı, demlemede en kolay kontrol edilen ve en çok fark yaratan değişkendir. İyi haber şu: bir mutfak tartısı ve iki dakikalık bir hesapla bu işi kalıcı olarak çözebilirsiniz.

Kahve su oranı tam olarak neyi anlatır?

Oran, kullandığınız kahve miktarının su miktarına bölünmüş halidir. "1'e 16" dediğimizde, 1 gram kahve için 16 gram su kastedilir. Suyu mililitre olarak da düşünebilirsiniz; oda sıcaklığındaki suda 1 ml pratikte 1 grama denk gelir, bu yüzden tartıyla ölçmek hem daha kolay hem daha doğrudur.

Peki bu oran neyi belirliyor? İki şeyi: fincanın yoğunluğunu (kıvam, gövde, tat şiddeti) ve dolaylı olarak ekstraksiyonu. Daha çok su, kahveden daha fazla madde çekme eğilimindedir ama içeceği de seyreltir. Bu yüzden oranı tek başına değil, öğütme boyutu ve su sıcaklığıyla birlikte düşünmek gerekir; sitedeki temel değişkenler yazısı bu ilişkiyi bütün olarak ele alıyor.

1'e 15 ile 1'e 18 arasında ne değişir?

OranKarakterKime uygun?
1:15Yoğun, dolgun gövdeli, tatlar iç içeSütle içenler, koyu içmeyi sevenler
1:16Dengeli; tatlılık ve gövde bir aradaBaşlangıç için en güvenli nokta
1:17Daha berrak, asiditesi belirginAçık kavrulmuş, meyveli kahveler
1:18Hafif, çay kıvamında, aromalar ayrışıkBüyük hacimli demleme, uzun süre yudumlamak

"Hangisi doğru?" diye sorarsanız: hiçbiri mutlak doğru değil. 1:16'dan başlayıp bir hafta boyunca tek bir yöne (ya 15'e ya 18'e) doğru ilerlemek, damak zevkinizi bulmanın en hızlı yolu.

Adım adım hesap

  1. Bardağınızın hacmini belirleyin. Her gün kullandığınız kupayı tartıya koyup su doldurun. Diyelim 250 gram su alıyor. Hedefiniz bu.
  2. Oranı seçin. Örneğin 1:16.
  3. Kahveyi bulun: su ÷ oran. 250 ÷ 16 = 15,6 gram kahve. Küsuratı 15,5 veya 16'ya yuvarlayabilirsiniz.
  4. Tersini de bilin: elinizde 18 gram kahve varsa, 18 × 16 = 288 gram su.
  5. Kaybı hesaba katın. Islanan telve suyun bir kısmını tutar; kaba kural, her 1 gram kahvenin yaklaşık 2 gram suyu içinde bırakmasıdır. 15 gram kahveyle 250 gram su kullanırsanız fincana yaklaşık 220 gram sıvı iner. Tam 250 gram içmek istiyorsanız suyu 280 grama çıkarın.
  6. Tartıyı demleme boyunca açık tutun. Suyu göz kararı değil, tartı ekranına bakarak dökün. Filtre yöntemlerinde bu, tekrarlanabilirliğin yarısıdır.
  7. Kaydedin. Gram, oran, öğütme kademesi, süre ve aldığınız tat notu. Bir sonraki demleme, önceki denemenin üstüne inşa edilir.

Yönteme göre başlangıç oranları

YöntemOranÖrnek
V60 / pour over1:1615 g kahve – 240 g su
Chemex1:16 – 1:1740 g kahve – 660 g su
French press1:1530 g kahve – 450 g su
AeroPress (klasik)1:14 – 1:1615 g kahve – 220 g su
Cold brew (konsantre)1:8100 g kahve – 800 g su

Moka pot ve Türk kahvesi bu tabloya girmez; ikisinde de oran hazneyle ve fincan ölçüsüyle belirlenir, ayrı yazılarında anlatıldığı gibi mantık farklıdır. Cold brew'da ise 1:8 konsantre içindir; servis ederken üstüne su veya süt eklersiniz.

Hızlı gramaj tablosu (1:16)

SuKahve
200 g12,5 g
250 g15,5 g
350 g22 g
500 g31 g
1000 g62,5 g

Sık yapılan hatalar